Đợt III công tác di dân tái định cư (TĐC) mùa khô 2007-2008 được tính từ tháng 10/2007 đến ngày 19/5/2008 với tổng số hộ di chuyển 4.606 hộ. Đây là đợt di chuyển dân TĐC lớn nhất từ trước tới nay. Ông Ông Phan Đức Chính – Phó ban quản lý dự án di dân thuỷ điện Sơn La cho biết: “Giai đoạn I của đợt III, từ ngày 15/10 đến 31/12/2007, sẽ di chuyển 2.832 hộ, còn lại chuyển vào đầu năm 2008”.

Di dân là cuộc cách mạng lòng người

Di dân TĐC là dự án phức tạp, nhạy cảm, liên quan đến nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế, xã hội. Khối lượng công việc lớn, tính chất công việc phức tạp, trong thời gian ngắn phải tổ chức di chuyển hàng nghìn hộ dân. Trong khi đó, địa hình lại chia cắt, độ dốc lớn, thời tiết khí hậu diễn biến phức tạp.

Nghị quyết của các huyện Mường La, Quỳnh Nhai và Mộc Châu – là những địa phương có liên quan đến công tác di dân TĐC thuỷ điện Sơn La đều nêu lên một ý rất nổi bật, coi “đây là cuộc cách mạng lòng người”, đòi hỏi sự đồng tâm, nhất trí cao từ “ý Đảng tới lòng dân”. Chính vì thế, công tác tuyên truyền để bà con hiểu và tự nguyện chuyển đến nơi ở mới luôn được tỉnh chỉ đạo sát sao để bà con hoàn toàn yên tâm, vui vẻ khi chuyển đến nơi TĐC.

Theo ông Thào Xuân Sùng – Bí thư tỉnh uỷ Sơn La, công tác di dân TĐC giai đoạn này phải đạt được mục tiêu an toàn, đúng tiến độ và hiệu quả. Trước mắt, các cấp, các ngành làm tốt công tác tuyên truyền vận động cán bộ, doanh nghiệp, các hộ dân thực hiện tốt chính sách bồi thường di dân TĐC; đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở hạ tầng, quy định rõ thời gian hoàn thành để đón dân TĐC, nếu xây dựng không đúng tiến độ đã cam kết sẽ không giải ngân thanh toán và xử phát nghiêm túc. Nghiên cứu và xây dựng mô hình ban quản lý dự án di dân ở các huyện trọng điểm phù hợp; đồng thời củng cố, kiện toàn hệ thống chính trị ở khu TĐC.

Ông Phan Đức Chính cho biết: “Để giúp bà con đến nơi TĐC làm quen với cách sản xuất mới, tỉnh Sơn La chỉ đạo tiếp tục lựa chọn, tăng cường, luân chuyển cán bộ có trình độ chuyên môn về kinh tế, kỹ thuật cho hai huyện Quỳnh Nhai và Mường La; chỉ đạo lập phương án sản xuất, hỗ trợ sản xuất kịp thời cho bà con; cụ thể hoá chính sách hỗ trợ sản xuất, giáo dục cho các khu TĐC..”.

Sơn La đã huy động hầu hết các lực lượng tham gia vào công tác di dân, từ công tác tuyên truyền đến hỗ trợ bà con chuyển đến nơi ở mới. Anh Vũ Đình Thắng, Tổng đội Thanh niên xung phong của tỉnh cho biết, đội của anh gồm 34 đội viên, có nhiệm vụ giúp dân tháo dỡ, vận chuyển đồ đạc, dựng lại nhà cửa cho bà con TĐC các bản thuộc xã Chiềng Lao. Riêng bản Nhạp, đội của anh chia làm 4 nhóm và sẽ bám trụ ở đây khoảng 20 ngày để giúp bà con tháo dỡ, vận chuyển đồ đạc và dựng lại nhà tại nơi ở mới theo đúng kế hoạch đề ra: mỗi ngày phải hoàn thành 4 nhà.

Đến các điểm TĐC bây giờ, bà con vẫn thân thương nhắc tên các anh ở Tiểu đoàn bộ binh 1 – Ban Chỉ huy quân sự tỉnh Sơn La, như anh Nguyễn Quốc Thắng, anh Nguyễn Duy Hoan... Các anh liên tục đốc quân, tuyên truyền, vận động, giúp bà con bốc xếp, tháo dỡ đồ đạc.

Niềm vui đến nơi ở mới

Mỗi ngày, tại các điểm TĐC lại có thêm hàng chục ngôi nhà mới được hoàn thành. Nhiều bản TĐC nằm trên trục đường nhựa đi thủy điện Huổi Quảng còn đua nhau dựng thêm nhiều cửa hàng, dịch vụ. Một bức tranh phố xá đông vui, nhộn nhịp và sầm uất đang hiện dần, nhất là từ khi Công ty Sông Đà 9 xúc tiến thi công dự án san ủi mặt bằng khu vực lân cận các bản TĐC để xây dựng trụ sở xã, trường học, bệnh viện, nhà văn hóa, sân vận động và cả bến xe khách để đưa đón khách muôn nơi mỗi khi về thăm thủy điện Huổi Quảng - một công trình thủy điện lớn thứ hai sau thủy điện Sơn La nằm trên đất Chiềng Lao.

Bản Nhạp được huyện Mường La chọn làm điểm mở đầu chiến dịch di dân đợt 3 năm 2007. Ông Lò Văn Liến, 65 tuổi ở bản Nhạp, nói: “Gia đình tôi có 6 khẩu, 400 m2 ruộng đang thu hoạch, nhà cửa, cây cối, hoa màu, vườn tược đã được Ban quản lý Dự án di dân TĐC huyện đến thống kê, áp giá đền bù, gia đình không thắc mắc gì chỉ mong sớm được di chuyển để bắt tay ngay vào sản xuất trên quê mới”.

Đưa người thân về TĐC trên quê mới, anh Lò Văn Cây, 48 tuổi, ở xã Mường Chiên, tin tưởng: “Tôi đã nhiều lần về Mai Sơn tìm hiểu, chọn chỗ TĐC cho mình và những người thân. Từ thực tế TĐC của hàng trăm hộ trước đó ở xã Mường Bon, Mường Bằng, Cò Nòi, tôi đã quyết định chọn Mai Sơn làm quê mới”.

Anh Lò Văn Chiến, ở bản Trà Lào (huyện Mường La) cho biết: gia đình anh thuộc diện di vén và là một trong những hộ đầu tiên của bản thực hiện di dân. Gia đình anh Chiến chưa nhận được tiền đền bù nhưng đã di dân. Gia đình anh cũng là hộ đầu tiên trong bản lo gỗ để làm nhà, san nền và thu hoạch ngô, lúa. Anh Chiến cho biết: “Trước sau gì mình cũng phải chuyển. Tiền đền bù mình không nhận trước thì nhận sau”. Được biết, vụ trước gia đình anh trồng hơn 1ha ngô, thu được 4 tấn, bán được 9 triệu đồng. Hai vợ chồng anh Chiến bàn nhau là chuyển nhà đi trước, dùng tiền thu được từ bán ngô để thuê nhân công. Anh muốn chuyển gia đình lên điểm TĐC sớm để còn có thời gian nấu cơm cho cô con gái đầu học lớp 3.

Kết quả sau 4 năm thực hiện TĐC

Theo đánh giá, 4 năm qua, công tác đầu tư xây dựng dự án thành phần tại các khu, điểm tái định cư dự án thuỷ điện Sơn La giai đoạn I (2003-2007) đã thu kết quả đáng mừng. Đến nay, tỉnh Sơn La đã phê duyệt quy hoạch chi tiết 56/65 khu, 205 điểm TĐC đáp ứng việc bố trí dân cư di chuyển theo kế hoạch. Hiện tại, có 563 dự án thành phần được phê duyệt, với tổng mức vốn đầu tư 1.800 tỷ đồng; đã thi công 396 dự án, khối lượng hoàn thành 600 tỷ đồng./.