Sơn La có 250 km đường biên tiếp giáp nước bạn Lào, với 17 khu, 78 bản, trong đó có 19 bản thuộc chín cụm biên giới có khí hậu khắc nghiệt, đi lại, mua bán, trao đổi hàng hóa, phát triển sản xuất rất khó khăn. Tuy nhiên, những năm gần đây xuất hiện tình trạng không bình thường, chênh lệch về kinh tế. Nhiều hộ người Mông giáp biên giàu lên nhanh,  mua sắm được ô-tô đắt tiền, xe máy, máy xúc, máy ủi, điện thoại, xây dựng nhà cửa kiên cố, bỏ vốn đầu tư, thuê các đối tác làm đường giao thông...

Qua công tác trinh sát, cho thấy, bọn tội phạm đã và đang hình thành các tổ chức đường dây buôn bán, vận chuyển ma túy với quy mô lớn, hoạt động tinh vi, xảo quyệt từ ngoại biên qua biên giới vào sâu nội địa, mà hầu hết các ông chủ ở ngoại biên đều có mối quan hệ gia đình, họ hàng làm ăn nhiều năm với các ông chủ ở sát khu vực Tam Giác Vàng và thị xã Sầm Nưa.

Hàng chủ yếu là heroin và ma túy tổng hợp, một số ít là thuốc phiện sống, được bọn  chúng chở từ khu vực này về qua các huyện, tập kết tại các bản giáp biên giới bằng các thủ đoạn cất giấu trong ô-tô, xe máy. Ðối với heroin, sau khi được đưa về các bản giáp biên giới, các đối tượng thường pha trộn rồi ép lại thành bánh trước khi bán sang Việt Nam, với giá dao động từ khoảng 80 đến 90 triệu đồng/bánh.

Ðể tránh sự kiểm soát của bộ đội biên phòng và các lực lượng chức năng khác, bọn tội phạm dùng điện thoại di động báo nhau, cho người đi trinh sát dẫn đường, hoặc trao hàng một nơi, nhận tiền một nơi. Khi bị phát hiện, chúng liều lĩnh dùng vũ khí nóng chống trả, có trường hợp chúng tổ chức giao hàng đông người có vũ khí áp đảo, thậm chí lợi dụng quan hệ họ hàng, dòng tộc kéo người đến gây áp lực tại các đồn biên phòng...

Ðiển  hình  như chuyên án 505S, tại địa bàn huyện  Sốp  Cộp  bắt  ba  đối tượng, thu năm bánh heroin, hàng nghìn viên ma túy tổng  hợp,  một khẩu K59 đạn đã lên nòng, chín viên đạn, hai khẩu súng hai nòng và một số dao, súng tự tạo.

Chuyên án 906S, qua trinh sát đặc tình, lực lượng chức năng biết được hai đối tượng Sồng A Phổng, sinh năm 1974, trú tại Cương Chính, Mường Hung, Sông Mã và Quàng Văn Tức, sinh năm 1975, trú tại Hoong Dồm, Mường Hung, là một mắt xích của đường dây mua bán ma túy với số lượng lớn, chúng thường mua ma túy  từ khu vực bản Huổi Sai (Lào) về cung cấp cho các đối tượng ở Sông Mã, Mai Sơn, Sơn La. Ðúng 17 giờ 30 phút ngày 14-9-2006, khi Phổng mang năm bánh heroin xuống nhà Tức, lực lượng chức năng đã ập vào bắt được Phổng, Tức trốn thoát. Sau hai ngày vận động Quàng Văn Tức đã ra đầu thú.

Chiến công đầu năm 2007, của lực lượng phòng, chống ma túy bộ đội biên phòng tỉnh Sơn La là chuyên án 157M, do phòng trinh sát đồn biên phòng cửa khẩu 457, Chiềng Khương, huyện Sông Mã, phối hợp lực lượng chức năng phá ngày 8-2 tại xã Mường Hung, huyện Sông Mã, thu 17 bánh heroin do Lò Văn Anh và Sồng Bả Sịa vận chuyển vào Việt Nam tiêu thụ, là một thí dụ điển hình của sự liều lĩnh của bọn tội phạm ma túy.

Qua nguồn tin của quần chúng, trong thời gian ngắn, Lò Văn Anh nổi lên như một ông chủ "chân đất", với tài sản trị giá hơn một tỷ đồng, mặc dù Anh chỉ là một nông dân, nhưng lại có tiền đầu tư trang trại, cho vay nặng lãi, mua gia súc về thuê người nuôi và thỉnh thoảng lại đi Hà Nội, Thái Nguyên vài ngày ăn chơi. Những hoạt động bất minh đó của Văn Anh đã được các trinh sát tìm hiểu, nắm bắt kỹ.

Sau khi báo cáo xác lập chuyên án, bộ chỉ huy bộ đội biên phòng tỉnh Sơn La đã khẩn trương xây dựng các kế hoạch, phân công, bố trí lực lượng, phương tiện đánh án. 8 giờ ngày 8-2-2007, lực lượng Cục phòng, chống ma túy và Phòng phòng, chống ma túy Sơn La đã tập kết  tại xã Mường Hung và triển khai phương án. Ðến 12 giờ, Lò Văn Anh, ra hiệu cho vợ là Lường Thị Diên, báo cho hai đối tượng Sồng Bả Sịa và Vàng Xê Vi đang nấp trong vườn gần đó ra thử hàng và dặn vợ cảnh giới. Sịa và Anh đi đến cái hang cách nhà 100 m lấy 17 bánh heroin. 12 giờ 50 phút, sau khi xếp số ma túy trên vào túi, đút vào bao tải xác rắn, Anh đổ thêm bao thóc ở gầm sàn nhà vào cho đầy bao ngụy trang, sau đó buộc lên xe Win 100 của Sịa và giao cho Sịa vận chuyển ra giao tại đầu cầu xã Mường Hung. 13 giờ 15 phút khi nhận được tín hiệu các chiến sĩ trinh sát đã nhanh chóng xuất hiện quật ngã xe của Sịa và bắt tại chỗ 17 bánh heroin, trong đó có hai bánh chất lượng kém. Ðến 14 giờ cùng ngày, các lực lượng nhất loạt đột nhập vào nhà Lò Văn Anh trong sự chống cự quyết liệt bằng hung khí của vợ chồng Anh. Sau một lúc hỗn chiến, Lò Văn Anh, cùng vợ đã bị bắt, riêng tên Vàng Xê Vi đã nhanh chân nhảy qua cửa sổ chạy vào rừng, trước sự hô hoán kích động của anh em họ hàng khu vực gần đó ứng cứu.

Bị đánh mạnh trên khắp các tuyến, nhưng vì lợi nhuận từ việc buôn bán ma túy quá lớn, nên dẫu có biết nếu bị bắt sẽ bị tử hình, nhưng các đối tượng vẫn không ngần ngại dấn thân vào.

Theo Trung tá Vũ Xuân Lực, Phó Phòng phòng, chống ma túy bộ đội biên phòng tỉnh Sơn La và Thiếu tá Sùng A Hoa, Ðồn phó trinh sát đồn 457, hiện toàn tỉnh Sơn La có hơn 16 nghìn người nghiện ma túy, nhưng riêng 19 xã biên giới đã gần 2.000 người nghiện. Những năm qua Sơn La đã có nhiều biện pháp nhằm kiềm chế tình trạng buôn bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy, đưa hàng trăm lượt đối tượng đi cai nghiện, nhưng tình trạng này vẫn chưa được cải thiện, phá được ổ nhóm này, ổ nhóm khác lại hình thành, hoạt động một cách tinh vi hơn, với nhiều trang thiết bị viễn thông hiện đại...

Ðể tiến tới xóa bỏ điểm nóng về ma túy ở Sơn La, ngoài việc tăng thêm quân số cho các đồn, nâng cao trình độ nghiệp vụ cho các cán bộ, chiến sĩ, thì việc đầu tư trang thiết bị, phương tiện hiện đại là một điều không thể thiếu trong tình hình hiện nay.