Đồng lương và tài khoản

Việc trả lương và thanh toán mua hàng, chi phí khác qua tài khoản và thẻ tín dụng trên thế giới đã có từ những năm 80 của thế kỷ trước khi nền kinh tế phát triển theo cơ chế thị trường. Ở nước ta, hình thức thanh toán này được áp dụng tại các thành phố lớn khi các ngân hàng cổ phần thương mại ra đời vào thập kỷ 90 của thế kỷ XX. Còn đối với tỉnh ta, bắt đầu từ ngày 15-10-2007, áp dụng trả lương đối với cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang khu vực Thị xã và sẽ thanh toán đồng bộ cho đối tượng này trong phạm vi toàn tỉnh vào ngày 1-1-2008.

Ông Đinh Văn Ương, Phó Giám đốc sở Nội vụ cho rằng: Việc thực hiện trả lương qua tài khoản là một chủ trương đúng của tỉnh. Đây là khâu đột phá trong quản lý tiền mặt và sử dụng công nghệ hiện đại. Nhìn chung trả lương qua tài khoản tuy mới đối với cán bộ CCVC nhưng là việc nên làm góp phần nhằm hạn chế dần thói quen sử dụng tiền mặt trong nền kinh tế.

Bà Dương Thị Nhung (Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Sơn La), cho biết: Việc trả lương qua tài khoản cho cán bộ nhân viên ở Chi nhánh được thực hiện từ tháng 3-2006 và sử dụng thẻ ATM của Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT từ tháng 11-2006; thẻ ATM của Ngân hàng Đầu tư Phát triển từ tháng 4-2007. Tính ưu việt là gọn nhẹ, bí mật, an toàn, thuận tiện; trước đây lĩnh lương về dấu trong tủ, bây giờ, cần tiêu bao nhiêu rút bấy nhiêu, còn lại để trong tài khoản được hưởng lãi suất và các tiện ích trong gửi, thanh toán tiền. Hơn 1 năm thực hiện, chúng tôi chưa thấy có vướng mắc gì.

Trao đổi với các cơ quan chuyên môn, việc trả lương qua tài khoản là 1 trong 15 đề án thành phần của đề án tổng thể thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2006-2010 và định hướng đến năm 2020 ở Việt Nam theo Quyết định 291, ngày 29-12-2006 của Thủ tướng Chính phủ nhằm đáp ứng nhu cầu thanh toán không dùng tiền mặt trong hội nhập quốc tế sau khi Việt Nam gia nhập WTO. Việc thực hiện trả lương qua tài khoản có mục đích và ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần kiểm soát thu nhập hợp pháp và hạn chế các hành vi tham nhũng, lãng phí để thực hiện tốt chương trình phòng chống tham nhũng, lãng phí theo chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Dịch vụ cung cấp đến đâu?

Ông Lê Quyên, Phó Giám đốc Ngân hàng Đầu tư và Phát triển tỉnh, cho biết: Thực hiện Chỉ thị 20 của Thủ tướng Chính phủ; chỉ thị 38 của UBND tỉnh và định hướng của ngành, Ngân hàng đã chủ động tham gia cung ứng dịch vụ trả lương cho cán bộ, CCVC, LLVT qua ngân hàng. Đồng thời, đổi mới công tác quản lý, điều hành và triển khai dự án hiện đại hoá ngân hàng đáp ứng với yêu cầu của khách hàng. Trước đó, tháng 6-2007, ngân hàng đã đầu tư hơn 2 tỷ đồng lắp đặt 3 máy rút tiền điện tử (Thị xã 2 cột, Mường La 1 cột). Chủ động tiếp cận các cơ quan, đơn vị, trường học để phát hành thẻ ATM. Đến nay, có 15 đơn vị đã và đang được ngân hàng cung cấp dịch vụ trả lương qua tài khoản; đồng tiếp cận được gần 60 cơ quan, đơn vị với khoảng 3.000 người để thực hiện trong thời gian tới. Từ nay đến cuối năm, ngân hàng sẽ lắp đặt thêm 7 máy tại Thị xã, Mộc Châu và các điểm tập trung khách hàng.

Nói về vấn đề này, ông Phạm Văn Hoa, Phó Giám đốc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh, cho hay: Từ năm 2006, Ngân hàng đã chi trả lương qua tài khoản và thẻ cho cán bộ, nhân viên trong ngành. Đồng thời, đầu tư đặt 2 máy rút tiền tự động trên địa bàn Thị xã, mỗi máy có thể phục vụ hàng trăm khách hàng rút tiền trong ngày, khách hàng có thể rút với số lượng tối đa 20 triệu/ngày. Tại các máy rút tiền, chúng tôi đã lắp thêm máy phát điện tự động nên khi mất điện, khách hàng vẫn được cung cấp dịch vụ kịp thời 24/24 giờ. Đến nay, Ngân hàng NN&PTNT đã và đang triển khai dịch vụ mở tài khoản đến các cơ quan, đơn vị ở 11 huyện, thị; phát hành 4.600 thẻ ATM. Đồng thời, tiếp tục đổi mới công nghệ, triển khai dự án hiện đại hoá ngân hàng; sẽ đầu tư lắp đặt 8 máy rút tiền điện tử tại Thị xã, Mai Sơn, Mường La, Mộc Châu, Phù Yên để phục vụ khách hàng.

Những vấn đề đặt ra

Hiện tại, khu vực Thị xã có hơn 4.000  cán bộ, CCVC, LLVT sẽ thực hiện lĩnh lương qua tài khoản nay mai nhưng hiện mới có 4 cột rút tiền điện tử, song khó nhất là các máy ATM của hai ngân hàng thương mại trên địa bàn vẫn là riêng biệt chưa  kết nối được với nhau; do vậy sẽ có sự chờ đợi, ách tắc hoặc sẽ có trường hợp phải từ cơ quan đến điểm giao dịch của ngân hàng rút tiền lương là điều khó tránh khỏi.

Một số công chức ở Thị xã (xin dấu tên) khi được hỏi, đều trả lời: Lương của cán bộ CCVC trong tỉnh còn thấp, quen tiêu tiền mặt; trình độ tin học của một bộ phận cán bộ, CCVC hạn chế; dự án hiện đại hoá ngân hàng và hệ thống thanh toán bước đầu chưa đáp ứng được yêu cầu nên thực hiện dần dần. Với lại muốn phòng ngừa, chống tham nhũng thì tất cả các khoản thu nhập, thanh toán của mỗi cán bộ, viên chức và người dân đều phải minh bạch hoá qua tài khoản cũng như các khoản chi qua hoá đơn mới mong kiểm soát được vấn đề. Chứ còn trả lương qua tài khoản mới giải quyết “cái ngọn” trong hoạt động thanh toán mà thôi.

Theo lãnh đạo hai ngân hàng thương mại tham gia cung ứng dịch vụ thanh toán này đều quả quyết đang đầu tư tăng lượng máy ATM cùng thực hiện tốt chương trình đổi mới và hiện đại hoá hệ thống ngân hàng; các thao tác nghiệp vụ chuyển lương của 1.000 khách hàng vào tài khoản chỉ mất mười phút và cho rằng thời gian rút tiền mỗi người chỉ mất 3 phút/lần, trong khi đó nhu cầu của khách hàng không phải lúc nào cũng rút tiền... Đúng vậy có thể nhìn thấy sự thuận tiện ban đầu cho khối viên chức khu vực thị xã, thị trấn, thị tứ, nơi có bộ phận giao dịch ngân hàng và máy rút tiền tự động nhưng còn bất tiện chưa thể khắc phục được đối với cán bộ và giáo viên ở vùng sâu, vùng xa, vùng cao. Bởi giao thông cách trở và các ngân hàng thương mại chưa thể với tay đến tới các điểm xa, vì đầu tư một máy rút tiền điện tử tốn 400-700 trăm triệu đồng, chẳng lẽ chịu lỗ. Chi tiêu là việc thường xuyên của mỗi người, mỗi gia đình, vì ở xa nơi giao dịch, sẽ có cảnh nhận lương vào tài khoản lúc trước, lúc sau rút hết cho tiện. Đối với lực lượng giáo viên ở vùng sâu, xa, trước đây các trường cử người về phòng giáo dục lấy lương để phát tận nơi cho họ; giờ chuyển lương vào tài khoản do không có ngân hàng ở gần, chờ ngày nghỉ mới có thời gian để đến rút tiền nhưng bộ phận giao dịch của ngân hàng cũng nghỉ thứ bảy, chủ nhật thì giải quyết thế nào. Mặt khác, qua trao đổi được biết thêm, ngân hàng chỉ tiếp nhận tổng số tiền lương của các cơ quan trả cho cán bộ, CCVC để chuyển vào tài khoản còn các phần đóng tiền bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội; nộp các quỹ lại do kế toán đơn vị thực hiện nếu không làm chặt lại sinh phiền hà. Rồi nữa, đối với cán bộ không có thu nhập thêm ngoài lương, khi cá nhân hoặc gia đình có việc muốn tạm ứng trước lương thì giải quyết ra sao?

Trả lương qua tài khoản là việc làm mới, mà cái mới bao giờ cũng có những khó khăn giữa nhận thức và hành động. Chưa có ách tắc bới đang triển khai nhưng rõ ràng, các nhà quản lý kinh tế - tài chính, các ngân hàng cung ứng dịch vụ cũng cần phải tính đếm đến những yếu tố bất lợi để có giải pháp hữu hiệu, tránh gây phiền hà cho người hưởng lương, giúp họ tiếp cận với cách làm mới và yên tâm công tác.

                                                                                         Theo BĐTSL