|
Hồ thuỷ điện Sơn La đã trở thành tuyến giao thông đường thuỷ (GTĐT) phục vụ phát triển kinh tế, đảm bảo quốc phòng an ninh, góp phần nâng cao đời sống của người dân của các tỉnh Tây Bắc. Nhưng do nhiều nguyên nhân, trong đó có cả sự thiếu chủ động của chính quyền và các cơ quan chức năng cùng với tập quán sống trên cạn từ lâu đời làm cho GTĐT các địa phương này phát triển tự phát, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn…
 |
| Các phương tiện đường thuỷ ở Tủa Thàng (Tủa Chùa, Điện Biên) đều không được trang bị phao cứu sinh. |
Không ai quản lý và cái gì cũng thiếu…
Đó là thực tế của tuyến đường thủy hồ thuỷ điện Sơn La từ địa phận xã Ít Ong, huyện Mường La (Sơn La) đến bản Nậm Hàng, huyện Mường Tè (Lai Châu). Diện tích lưu vực của hồ hiện nay là gần 44 ngàn km2, chỗ rộng nhất 1,5km, trải dài hơn 250km. Mặc dù đã có chuẩn bị nhưng thực tế các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương chưa lường hết tốc độ lên nhanh bất thường của nước sông Đà, cũng như bắt kịp sự phát triển của loại hình phương tiện đường thuỷ.
Thời điểm tháng 9/2011, khi nước lên nhanh, lòng hồ khu vực nội thị TX Mường Lay trông không khác gì lòng sông Bạch Đằng thuở trước, tua tủa các cọc nhọn là ngọn cây, cột điện chưa được dọn dẹp và cưa cắt. Người dân khốn đốn khi các khu dân cư bị chia cắt, cô lập. Những chuyến đò tự phát được hình thành để “phục vụ” cán bộ, giáo viên và học sinh với giá “cắt cổ”…
Thời điểm hiện tại hạ tầng giao thông tuyến đường thuỷ hồ thuỷ điện Sơn La vẫn là con số không tròn trĩnh. Tuyến giao thông này chưa có bất kỳ một cơ quan nào đứng ra quản lý; không bến bãi; không hệ thống phao tiêu, biển. Người dân vẫn phải đi lại, giao thương hàng hoá nên xuồng máy, ca nô phát triển tự phát và tăng đột biến. Thống kê chưa đầy đủ, 3 tỉnh Sơn La, Điện Biên và Lai Châu hiện có xấp xỉ 3.000 phương tiện đường thuỷ đang hoạt động.
Theo ông Phạm Ngọc Phương, Phó Giám đốc Sở GTVT Lai Châu, cả tỉnh hiện có hơn 600 phương tiện GTĐT, nhưng mới đào tạo, cấp chứng chỉ điều khiển phương tiện cho 395 người. Địa bàn tỉnh Sơn La có trên 2.000 phương tiện, hàng trăm phương tiện chưa được đăng kí, đăng kiểm, nhiều chủ phương tiện chưa có chứng chỉ điều khiển. Phương tiện, dù là chở khách thì tính mạng người trên xuồng phụ thuộc vào kinh nghiệm và “tài năng” tự học của người điều khiển phương tiện.
Khó khăn nhất hiện nay với các địa phương vẫn là đội ngũ cán bộ. Ông Tống Văn Kim, Phó Giám đốc Sở GTVT tỉnh Điện Biên than thở: “Cả tỉnh chúng tôi hiện chỉ có 2 cán bộ có chuyên môn về GTĐT”. Nhưng điều đáng buồn này xem ra vẫn còn may mắn so với tỉnh Lai Châu; địa phương đang sở hữu 250km đường thuỷ hồ thuỷ điện Sơn La từ Quỳnh Nhai lên Nậm Hàng (Mường Tè), nhưng lại không có cán bộ chuyên môn nào. Tất cả đều làm “chay”, theo kiểu vừa làm vừa học.
Lực lượng CSGT cũng đang phải căng mình ra mới có thể đáp ứng được một phần công việc. Đội CSGT đường thuỷ Công an tỉnh Điện Biên “cắm chốt” tại TX Mường Lay vỏn vẹn có 5 cán bộ với một chiếc xuồng cao su 25CV. Mỗi ngày chỉ cần chạy một vòng trong nội thị đã ngốn hết định mức xăng được khoán.
Địa bàn Lai Châu còn “rầu rĩ” hơn khi lực lượng CSGT chỉ làm nhiệm vụ trên bờ, vì chưa có lực lượng chuyên trách và các phương tiện phục vụ công tác. Thượng tá Phạm Minh Châu, Trưởng phòng CSGT Công an tỉnh Lai Châu cho biết, nếu được phê duyệt, sớm nhất cũng phải trong tháng 3/2012, Đội GTĐT mới đi vào hoạt động…
Cần sớm chấn chỉnh khi chưa muộn
Do nhu cầu phát triển kinh tế, tuyến GTĐT hồ thuỷ Sơn La bắt đầu hình thành nhiều bến bãi, chợ tự phát. Thượng tá Vũ Viết Sáu, Chánh văn phòng Thường trực Ban ATGT tỉnh Điện Biên lo ngại: “Ý thức chấp hành pháp luật trong hoạt động GTĐT của nhiều chủ phương tiện quá kém, dẫn đến nhiều phương tiện không qua đăng ký, đăng kiểm; không ít chủ phương tiện không có chứng chỉ hành nghề. Các xuồng hầu hết đều không được trang bị phao cứu sinh theo quy định...”.
Cả một tuyến GTĐT huyết mạch nhưng lại không ai làm chủ, phương tiện phát triển tự phát, còn nhiều sơ hở trong quản lý nên không ít vụ tai nạn thương tâm đã xảy ra.
Tháng 8/2011, tại địa phận huyện Mường Mô (Mường Tè, Lai Châu), “thuyền trưởng” 15 tuổi Lưu Hiểu Dũng chưa được học qua trường lớp nào về điều khiển phương tiện đã bất cẩn “dìm” cả 5 người trong 1 gia đình xuống sông mất xác. Trước đó, tại xã Khoen On, huyện Than Uyên (Lai Châu) cũng xảy ra một vụ tai nạn lật đò làm 4 người chết...
Bài học về các vụ tai nạn GTĐT thương tâm ở nhiều địa phương đã, đang là bài học cảnh tỉnh cho tình trạng buông lỏng quản lý trong lĩnh vực này. Nước hồ vẫn tiếp tục dâng, nhưng vì mưu sinh người dân vẫn đang chấp nhận đánh cược với số phận trên dòng nước mênh mông của hồ thuỷ điện Sơn La. Những bất cập này cần sớm được khắc phục chứ đừng đợi “vỡ bát mới kê cầu ao”. Bài học nước đến chân mới nhẩy xem ra vẫn vẹn nguyên tính thời sự…
Theo cand.com.vn |