Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) vừa chính thức công bố Iran đã bắt đầu làm giàu uranium ở cấp độ tinh khiết 20%. Động thái này có nguy cơ làm trầm trọng thêm căng thẳng giữa Tehran với các cường quốc phương Tây vốn nghi ngờ Iran đang tìm cách có được khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân.
Bản tuyên bố của IAEA ngày 9/1 nhấn mạnh: “IAEA có thể xác nhận việc Iran đã bắt đầu sản xuất uranium ở cấp độ tinh khiết 20% bằng các máy li tâm IR-1 tại cơ sở ngầm Fordo ở gần thành phố linh thiêng Qom của người Hồi giáo Shiite”.
Tuyên bố của IAEA được đưa ra trong bối cảnh mới đây, các quan chức Iran tiết lộ rằng, cơ sở ngầm Fordo nằm ở sâu trong lòng núi gần thành phố linh thiêng Qom được xây dựng để sản xuất uranium ở cấp độ tinh khiết 20% cho một lò phản ứng nghiên cứu hạt nhân tại Iran với mục tiêu điều chế ra các phương thuốc chữa trị căn bệnh ung thư.
Cách đây không lâu, người đứng đầu Tổ chức năng lượng nguyên tử Iran (AEOI) Fereydoon Abbasi cho biết, Iran sẽ chuyển tất cả những thiết bị làm giàu uranium tại cơ sở hạt nhân Natanz tới Fordo vì những lý do an ninh. Ngoài ra, ông Abbasi cũng tiết lộ, Iran không hề có kế hoạch làm giàu uranium vượt quá mức 20% tinh khiết.
Về phần mình, ông Ali Asghar Soltanieh - đại sứ Iran tại IAEA, ngày 9/1 cũng nói rằng, hoạt động làm giàu uranium của nước Cộng hòa Hồi giáo này tại cơ sở ngầm Fordo diễn ra dưới sự giám sát của IAEA. Trong cuộc trả lời phỏng vấn kênh truyền hình vệ tinh PressTV ngày 9/1, ông Soltanieh nhấn mạnh: “Chúng tôi đã tuyên bố kế hoạch xây dựng cơ sở hạt nhân Fordo từ hơn 2 năm về trước và kể từ đó, IAEA đã liên tục giám sát tất cả các hoạt động tại cơ sở này”.
Cũng trong ngày 9/1, trong một bài thuyết giáo phát trên truyền hình nhà nước, thủ lĩnh tinh thần tối cao Iran - Đại giáo chủ Ali Khamenei tuyên bố Iran sẽ không khuất phục trước sức ép từ các biện pháp trừng phạt do phương Tây áp đặt nhằm buộc nước Cộng hòa Hồi giáo này phải thay đổi chương trình hạt nhân. Đại giáo chủ Ali Khamenei khẳng định các biện pháp trừng phạt sẽ không có bất cứ tác động nào đến Iran. Theo ông, trừng phạt sẽ không làm thay đổi quyết tâm của Iran và Tehran sẽ kiên định với con đường đã chọn.
Tuy nhiên, bất chấp những lập luận từ phía Iran, những thông tin về hoạt động làm giàu uranium ở cấp độ tinh thiết 20% của Iran được dự báo là có nguy cơ tiếp tục làm gia tăng thêm mối quan hệ căng thẳng giữa Tehran và các nước phương Tây trong bối cảnh các nước này đang gia tăng sức ép yêu cầu Iran ngừng các hoạt động hạt nhân. Từ lâu, các nước phương Tây đã cáo buộc Iran theo đuổi chương trình phát triển vũ khí hạt nhân bất chấp việc Tehran khẳng định rằng chương trình hạt nhân của mình chỉ nhằm phục vụ cho các mục tiêu dân sự. Các vòng đàm phán giữa các nước phương Tây và Iran về chương trình hạt nhân gây nhiều tranh cãi của nước này cũng đã bị đình trệ suốt 12 tháng qua.
Phát biểu trước báo giới, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Victoria Nuland cho rằng, việc Iran lên kế hoạch làm giàu uranium ở mức độ 20% tinh khiết cho thấy nước này tiếp tục vi phạm nghiêm trọng những nguyên tắc về hạt nhân.
Về phần mình, Ngoại trưởng Anh William Hague cũng miêu tả động thái của Iran “là một hành vi thách thức mới, làm lu mờ những tuyên bố về bản chất “dân sự” của chương trình hạt nhân mà nước Cộng hòa Hồi giáo này đang theo đuổi”.
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Đức lại bày tỏ hy vọng rằng Liên minh châu Âu sẽ sớm thông qua một lệnh siết chặt trừng phạt mới chống Iran trong một cuộc họp diễn ra vào ngày 30/1 tới đây với lập luận rằng “việc Iran vận hành cơ sở hạt nhân Fordo là một hành động vi phạm sâu hơn các nguyên tắc quốc tế”. Bản tuyên bố của Bộ Ngoại giao Đức có đoạn viết: “Động thái mới nhất của Iran càng tiếp tục làm gia tăng mối quan ngại của cộng đồng quốc tế về mục tiêu quân sự của chương trình hạt nhân mà nước này đang theo đuổi…Nếu như lập trường của Iran không xoay chuyển thì chúng tôi không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn chống lại Tehran”.
Bộ Ngoại giao Pháp ngày 9/1 cũng ra tuyên bố khẳng định: “Hành động thách thức mới của Iran đẩy chúng ta vào một tình thế buộc phải hối thúc các đối tác châu Âu và tất cả các nước khác cùng quan điểm tiếp tục thông qua các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn nhằm chống lại Iran”./.
Theo ĐCSVN |